Energiehaven

Het baggerdepot in de voormalige Averijhaven nabij IJmuiden wordt ontwikkeld tot Energiehaven. Broodnodig. Want de komende jaren worden steeds meer windparken op de Noordzee gebouwd en de Energiehaven is een belangrijke uitvalsbasis voor de aanleg en het onderhoud daarvan. Wij hebben in 2015 al onderzoek geïnitieerd, en zijn sindsdien nauw betrokken bij de verdere uitwerking van het plan.

Cruciale ligging

De Energiehaven ligt aan de zeezijde van het Noordzeekanaal, vlak vóór de sluizen van IJmuiden. Het nieuwe bedrijventerrein biedt grote kansen om in te spelen op de energietransitie en op belangrijke regionale en nationale klimaatdoelen. De nieuw te ontwikkelen haven is met deze strategische locatie namelijk cruciaal voor onder andere de bouw van offshore windparken op de Noordzee, die de komende jaren een vlucht neemt. De Energiehaven versterkt de positie van het Noordzeekanaalgebied als hèt Nederlandse centrum voor Wind op Zee.


Mede-initiatiefnemer

In samenwerking met Tata Steel, Zeehaven IJmuiden N.V. en Port of Amsterdam hebben wij al in 2015 Buck Consultants International opdracht gegeven voor een quick scan voor een duurzame energietransitie van het Noordzeekanaalgebied. Het rapport Versterking cluster Offshore Wind Energie in Noordzeekanaalgebied heeft tot een gezamenlijke visie voor de doorontwikkeling van het Offshore Wind Energie Cluster geleid. Met dit rapport in de hand is bij de stakeholders van de voormalige Averijhaven gepleit voor de ontwikkeling van de strategisch gelegen Energiehaven. Wind heeft daardoor een belangrijke plek gekregen. Timing en urgentie werden bij de convenantpartners benadrukt. Wij zijn voor de stakeholders daarin een belangrijke ‘raadgever’ omdat we goed op de hoogte zijn van offshore wind.


Convenantpartners

De lobby van diverse partijen, waaronder dus Amsterdam IJmuiden Offshore Ports (AYOP), heeft geresulteerd in een convenant tussen overheid en bedrijfsleven. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, de provincie Noord-Holland, gemeente Velsen, Tata Steel, Zeehaven IJmuiden N.V. en Port of Amsterdam zijn in april 2020 overeenkomen dat de Averijhaven bij IJmuiden wordt ontwikkeld tot Energiehaven. Hoewel er nog veel stappen te nemen zijn, is dit een belangrijke eerste stap voor de leden van AYOP.

Saillant detail: onder de vijf convenantpartners zijn vier AYOP-leden. Zij zitten met de relevante gesprekpartners en stakeholders aan tafel, en kunnen daarmee de belangen van de offshore industrie, onze leden, behartigen. Bovendien voeren de leden Port of Amsterdam en Zeehaven IJmuiden namens de overige convenantpartners de exploitatie van de Energiehaven.


Energiehaven offshore haven

De Energiehaven krijgt een oppervlakte van ruim 15 hectare en een multifunctionele haventerminal. Zowel het areaal van de huidige Averijhaven als ook het naastliggende terrein van 5 hectare van Tata Steel worden gebruikt om een  openbaar haventerrein in te richten. Het haventerrein krijgt een kade van 580 meter, waarvan 200 meter heavy-duty met 12,5 meter waterdiepte en 380 meter standaard kade (waterdiepte 10,0 meter). Door de ligging van deze haven kan deze een belangrijke rol gaan spelen bij het (kosten)efficiënt aanleggen en onderhouden van de windparken.

 


Niet alleen voor wind, ook voor olie en gas

De nieuwe Energiehaven biedt de mogelijkheid om de bouw van de windparken Hollandse Kust West en IJmuiden Ver voor de Hollandse kust te ondersteunen. Maar niet alleen voor offshore wind is het convenant belangrijk nieuws. In de Nederlandse wateren liggen circa 160 olie- en gasplatformen waarvan een groot deel op termijn ontmanteld zal worden. Maar men kijkt ook naar hergebruik van de infrastructuur voor ondergrondse opslag van afgevangen CO2. Of mogelijk hergebruik van platformen of pijpleidingen voor het produceren en vervoeren van waterstof, geproduceerd op zee. 

De Energiehaven biedt veel potentie voor deze opkomende markt. Ook speelt de Energiehaven een belangrijke rol in de gewenste ruimte-intensivering en het versterken van de haveninfrastructuur in de regio.


Vervolgstappen

De Energiehaven is tot op heden een baggerdepot van het Rijk. Om dit depot te transformeren naar haventerrein zal Rijkswaterstaat eerst het depot leegmaken. De werkzaamheden hiervoor zullen in maart 2021 starten en naar verwachting een jaar duren. Parallel aan het uitvoeren van deze werkzaamheden is gestart met een onderzoek naar milieu-impact van de aanleg van de Energiehaven. Dit vindt plaats via een Milieueffectrapportage (MER). Uitgangspunt hierbij is dat het binnen de bestaande milieukaders moet passen.